Керүдән саклаучылар: заманча тормышны саклаучы "Күренмәс калкан"

1. Куркыныч көчәнеш кискен күтәрелешләре: Арабыздагы "Тын үтерүчеләр"

Һиндстанның Бангалор шәһәре читендәге бер йортта яшәүче Раджив узган елгы муссон сезонындагы һәлакәтне әле дә хәтерли - яшенле яңгырдан соң аның яңа LCD телевизоры, суыткычы һәм ике кондиционеры бер үк вакытта эшләми башлады. Ремонтлау белгече аңа көтелмәгән диагноз куйды: "Бу турыдан-туры яшен сугу түгел иде. Зыян электр челтәре аша килеп чыккан электр кискен артуыннан килеп чыккан".

Шундый ук вакыйгалар бөтен дөнья буенча бара. Munich Re мәгълүматлары буенча, электр энергиясенең кискен артуыннан зыян күргән электрон җайланмалар өчен глобаль иминият таләпләре 2022 елда гына 17% ка арткан. Тагын да борчылырлык ягы шунда ки, зыян күргән җайланмаларның якынча 65% ында махсус көчәнеш тирбәнешләре буенча иминият юк иде.

"Кешеләр тиз арада көчәнешнең кискен артуының җимергеч потенциалын даими рәвештә киметеп күрсәтәләр", дип аңлата Сингапур Милли Университетының Электротехника кафедрасыннан профессор Чен Чжимин. "Секундның миллионнан бер өлешеннән дә кимрәк дәвам иткән көчәнеш артуы дистәләгән мең долларлык сизгер җиһазларны металл ватыкларына әйләндерә ала."

2. Киеренкелектән саклау: заводлардан яшәү бүлмәләренә кадәр технологик революция

Кискен көчәнештән саклаучыларның үсеше электр куркынычсызлыгының үз эволюциясен чагылдыра. 1970-нче елларда бу җайланмалар авыр сәнәгать объектлары өчен генә кулланылган. Германиянең Рур үзәнлегендәге Siemens инженерлары миллионлаган маркалы корыч прокатлау системаларын саклау өчен иртә прототиплар урнаштырдылар.

Заманнар үзгәрде. Бүгенге көндә көчәнештән саклау җайланмалары (SPD) гадәти күренешкә әйләнде. Токиода заманча күпфатирлы йортлар өч катлы саклау системалары белән җиһазландырылган. Лос-Анджелеста акыллы йорт урнаштыручылар SPDларны стандарт буларак кабул итәләр. Ә Шэньчжэньнең Хуацянбэй электроника базарында USB портлары булган көчәнештән саклаучы электр тасмалары 100 юаньнан да кимрәк бәягә сатыла.

"Бу базар төрлелек кичерә", дип билгели Frost & Sullivan аналитигы Мария Гонсалес. "Югары дәрәҗәдәге базарлар акыллы, интеграцияләнгән чишелешләр таләп итә, ә үсеп килүче икътисадлар "җитәрлек яхшы" төп яклауга өстенлек бирә."

3. Глобаль базар перспективасы: Төбәк алымнары

Европа системалы чишелешләрне хуплый. Берлинда яңа торак төзелешләренең 85% ында катгый төзелеш нормалары нигезендә йортның тулы көченә электр кискенлегеннән саклау системасы кулланыла.

Төньяк Америка кулланучылары прагматик тенденцияләр күрсәтәләр. Техастан электрик Майк Джонсон болай дип билгели: "Күпчелек клиентлар SPDларны югалтулардан соң гына карыйлар. Бу иминиятләштерү кебек - кешеләр бәла-казалар аларга килмәячәк дип уйлыйлар".

Көньяк-Көнчыгыш Азиядә инноваторлар җирле шартларга туры китереп чишелешләр эзлиләр. Таиланд стартапы ElecSure'ның тропик климат өчен эшләнгән дымга чыдам SPD'лары, чыгарылыштан соң алты ай эчендә базарның 15% өлешен яулап алды.

4. Игътибардан чыгарылган зәгыйфьлекләр

Хәтта көчәнештән саклану турында ныклы мәгълүмат булган төбәкләрдә дә ялгыш фикерләр саклана. Сеул милли университеты үткәргән тикшеренү шуны күрсәтте:

- Респондентларның 42% ы "кыйммәтле җиһазларның саклану системасы бар" дип саный.
- 68% SPDларны вакытлыча алыштыру кирәклеген белмәгән
- Йорт хуҗалыкларының якынча 90% ы үзләренең җир белән тоташтыру системаларын беркайчан да сынап карамаган

"Иң зур куркынычлар - билгесез куркынычлар түгел, ә дөрес аңлашылмаган куркынычлар", - дип билгеләп үтә Корея Электр Куркынычсызлыгы Корпорациясеннән Ким Мин Чул.

5. Киләчәк монда: Киләсе буынны яклау

Женева халыкара уйлап табулар күргәзмәсендә Швейцариянең GuardTech фирмасының "үз-үзен төзәтә торган" SPDсы зур сенсация тудырды. Наноматериалларны кулланып, ул көчәнештән соң автоном рәвештә торгызыла ала, теоретик яктан гадәти модельләргә караганда ун тапкыр озаграк эшли.

Шул ук вакытта, ясалма интеллект бу өлкәгә керә. Huawei компаниясенең электр энергиясен күзәтү системасы электр челтәрендәге аномалияләрне фаразлау өчен машина белән өйрәнүне куллана, саклау чараларын алдан ук активлаштыра.

"Бу пассив сакланудан тыш үзгәрә", ди IEEE Power Electronics Society президенты Дэвид Фриман. "Бу акыллы, проактив саклануга әйләнә бара."

Йомгаклау: Күренмәгән яклау, күренмәле киләчәк  

Керү көчәнешеннән саклау технологияләренең тарихы заманча электрлаштыруның кыскача елъязмасы кебек укыла. Авыр сәнәгать җиһазларыннан алып бүгенге акыллы йорт сакчыларына кадәр, SPDлар кешелекнең электр энергиясен тирәнтен аңлавын чагылдыра.

Климат үзгәреше көчәя һәм экстремаль һава торышы ешая барган саен, бәлки, барыбызга да мондый сорау бирергә кирәктер: заманча акыллы телевизор сатып алганда, ышанычлы "көчәнеш сакчысы"на да акча сарыф итәргә кирәк түгелме?

■ Тикшерү киңәшләре:

Өйдәге көчәнештән саклаучыларны сайлау
1. Сертификатларны тикшерегез (UL, CE, CCC)
2. Яклау дәрәҗәсен җайланма кыйммәте белән туры китерегез
3. Ел саен тест үткәрегез
4. Максималь разряд тогын билгеләгез
5. Статус күрсәткечләре булган модельләргә өстенлек бирегез