Ⅰ. Нәрсә ул  күтәрелү саклагыч җайланма (SPD)?

 

Кискен көчәнештән саклау җайланмасы (SPD) - электр җиһазларын вакытлыча артык көчәнешләрдән, мәсәлән, яшен сугу, электр челтәренең тирбәнешләре яки җиһазларны алыштыру нәтиҗәсендә көчәнеш кискенләшүләреннән саклау өчен кулланыла торган электрон җайланма. Ул электр җиһазларының тотрыклы эшләвен тәэмин итә, җиһазларның гомерен озайта һәм вакытлыча артык көчәнешләрне чикләү һәм кискен токны җиргә юнәлтү юлы белән көчәнеш тирбәнешләре аркасында килеп чыккан зыян куркынычын киметә.

 

Кискен көчәнештән саклаучылар электр системаларында, элемтә челтәрләрендә, сәнәгать автоматизациясендә, көнкүреш техникасында һәм башка өлкәләрдә киң кулланыла һәм электр куркынычсызлыгын саклауның мөһим өлеше булып тора.

 

1.1 Киеренкелектән саклаучының эш принцибы

 

Көчәнештән саклаучының төп функциясе - артык көчәнешне ачыклау һәм бастыру. Аның эш принцибы, нигездә, түбәндәге механизмнарга нигезләнә.

 

1.1.1 Көчәнеш кысу

Чылбырдагы көчәнеш билгеләнгән чиктән артканда, көчәнештән саклаучы эчендәге сызыклы булмаган компонентлар (мәсәлән, варисторлар, газ чыгару лампалары яки вакытлыча диодлар) тиз эшли, шуның белән артык көчәнеш куркынычсыз диапазонда чикләнә.

 

1.1.2 Энергия Чыгару

Кискен көчәнештән саклаучы җайланма артык көчәнеш нәтиҗәсендә барлыкка килгән энергияне җир системасы аша җиргә юнәлтә, аның сакланган җиһазга эләгүенә комачаулый.

 

1.1.3 Автоматик савыгу

Кайбер көчәнештән саклаучылар көчәнештән соң автоматик рәвештә гадәти эшкә кайта ала, ә кайберләрен кул белән алыштыру яки яңадан көйләү кирәк.

 

1.2 Ничек га көчәнештән саклаучы сайлагыз

Кирәкле көчәнештән саклаучыны сайлаганда, түбәндәге факторларны исәпкә алырга кирәк.

 

1.2.1 Көчәнеш дәрәҗә 

Киеренкелектән саклаучының номиналь көчәнеше сакланган системаның көчәнешенә туры килергә тиеш, мәсәлән, 220 В AC системасы яки 48 В DC системасы.

 

1.2.2 Ток сыйдырышлык (Керү/Имп)

 

Бу көчәнештән саклаучының түзә алырлык максималь көчәнеш тогын күрсәтә, гадәттә кА (мең ампер) белән үлчәнә, һәм еш яшен сугу булган урыннарда югарырак ток сыйдырышлыгы булган SPDлар сайларга кирәк.

 

1.2.3 Җавап вакыт

  

Җавап бирү вакыты кыскарак булган саен, саклау эффекты да яхшырак була. Наносекунд дәрәҗәсендәге җавап бирү вакыты булган SPDлар төгәл электрон җиһазлар өчен яраклы.

 

1.2.4 Яклау режим

 

Система таләпләренә туры китереп, бер фазалы, өч фазалы яки берләштерелгән саклау режимын (мәсәлән, LN, L-PE, N-PE һ.б.) сайлагыз.

 

1.2.5 Урнаштыру урнашу

  

IEC 61643 стандарты буенча, көчәнештән саклаучыларны 1 нче тип (бина керү урыны), 2 нче тип (тарату тартмасы) һәм 3 нче тип (җиһаз очы) дип классификацияләргә мөмкин.

 

1.2.6 Сертификация стандартлар

 

Куркынычсызлыкны һәм ышанычлылыкны тәэмин итү өчен халыкара стандартларга (мәсәлән, UL 1449, IEC 61643) туры килә торган продуктларны сайлагыз.

 

1.3 Ничек га көчәнештән саклаучы урнаштырыгыз

 

Дөрес урнаштыру - көчәнештән саклаучының нәтиҗәле эшләвен тәэмин итүнең ачкычы:

 

1.3.1 Урнаштыру урнашу урыны:

 

- Турыдан-туры яшен сугуларыннан яки ясалма яшен сугудан саклау өчен, 1 нче типтагы SPD төп бүлү панеленә яки бинаның керү линиясенә урнаштырылырга тиеш.

- Икенчел яклауны тәэмин итү өчен икенчел бүлү панеленә 2 нче типтагы SPD урнаштырылган.

- 3 нче типтагы SPD серверлар һәм элемтә җайланмалары кебек сизгер җиһазларга якын урнаштырыла.

 

1.3.2 Электр үткәргечләрен тоташтыру ысулы:

 

Импедансны киметү өчен тоташтыру өчен кыска һәм калын чыбыклар кулланыгыз.

Җиргә тоташтыру каршылыгы стандартка туры килүен тәэмин итегез (гадәттә ≤ 10Ω).

 

1.3.3 Параллель һәм бер-бер артлы тоташтыру:

 

- Күпчелек SPDлар параллель рәвештә урнаштырылган, бу схеманың нормаль эшләвенә комачауламый.

- Кайбер махсус SPDлар (мәсәлән, фильтрлау төре) бер-бер артлы урнаштырылырга мөмкин.

 

1.3.4 Техник хезмәт күрсәтү һәм алыштыру:

 

- SPD статусын даими тикшереп торыгыз. Кайбер SPDларда гомер озынлыгы күрсәткече бар (мәсәлән, кызыл тәрәзә эшләмәүне күрсәтә).

- Күп тапкыр көчәнеш бәрелүләреннән соң тышкы кыяфәте бозылмаса да, аны алыштырырга кирәк.

 

Ⅱ. DC/Кондиционер көчәнештән саклаучы

 

2.1 DC Өскә күтәрелү Саклаучы

 

2.1.1 DC көчәнештән саклаучы концепциясе

 

Даими ток көчәнешеннән саклаучы (DC SPD) даими ток көчәнеш системалары өчен махсус эшләнгән һәм кояш фотоэлектрик системалары, электромобиль зарядка станцияләре, элемтә база станцияләре һәм мәгълүмат үзәкләре кебек даими ток белән эшләүче җиһазларны көчәнештән зыян күрүдән саклау өчен кулланыла. Даими ток электр энергиясенең периодик үзгәрешләре булмаганлыктан, даими ток өчен көчәнештән саклау конструкциясендә өзлексез көчәнеш һәм полярлык факторларын исәпкә алырга кирәк.

 

2.1.2 Эшли ДК аскы көчәнештән саклау принцибы

 

• Полярлыкка сизгер дизайн: Даими ток системасының көчәнеш полярлыгы билгеләнгән. SPD уңай һәм тискәре полюслар дөрес тоташтырылганда гына дөрес эшли алуын тәэмин итәргә тиеш.

• Өзлексез көчәнешкә чыдамлык: AC SPDдан аермалы буларак, DC SPD озак вакыт эшләмичә тотрыклы көчәнешкә чыдам булырга тиеш.

• Махсус дуга сүндерү технологиясе: даими ток электр энергиясенең табигый нуль кисешү ноктасы юк, һәм дуганы сүндерү авыр. Шуңа күрә даими ток SPD махсус дуга сүндерү җайланмасын (мәсәлән, магнит өрү дуга сүндерү) кулланырга тиеш.

 

2.1.3 Даими ток көчәнешеннән саклаучы функциясе

 

- Кояш фотоэлектрик панельләрен, инверторларны һәм энергия саклау системаларын яшен сугуларыннан һәм көчәнеш кискен үзгәрүләреннән саклагыз.

- Электромобильләрне зарядка станцияләренең тотрыклы эшләвен тәэмин итегез, югары вольтлы селкенүләрнең аккумулятор белән идарә итү системасына зыян китерүен булдырмагыз.

- Элемтә база станцияләре һәм мәгълүмат үзәкләре өчен даими ток белән тәэмин итүнең куркынычсызлыгын тәэмин итү, җиһазларның эшләмәү куркынычын киметү.

 

2.2 кондиционер Өскә күтәрелү Саклаучы

 

2.2.1 Концепция AC көчәнешеннән саклаучы

 

AC көчәнештән саклаучы (AC SPD) AC электр системасын (мәсәлән, йортларны, заводларны, коммерция биналарын һ.б.) көчәнештән зыян күрүдән саклау өчен кулланыла. AC электр көчәнешенең периодик үзгәрүе аркасында, SPD конструкциясе ешлыкка (50Гц/60Гц) һәм фаза үзгәрешләренә җайлашырга тиеш.

 

2.2.2 Эшли AC көчәнешеннән саклаучы принцибы

 

• Фаза адаптациясе: AC SPD барлык фазаларда да көчәнешне нәтиҗәле рәвештә кыса алырга тиеш.

• Тиз җавап: AC ешлыгы югары, шуңа күрә SPD җавап бирү вакыты бик кыска булырга тиеш (наносекунд дәрәҗәсе).

• Автоматик рәвештә яңадан торгызу: Кайбер AC SPDлар көчәнеш вакыйгасыннан соң автоматик рәвештә торгызыла ала һәм кул белән катнашуны таләп итми.

 

2.3 Ничек Дөрес DC яки AC көчәнештән саклаучы сайлагыз

 

• Система төрен күрсәтегез: Башта аның даими токмы яки үзгәрүчән токмы икәнен билгеләгез.

• Электр энергиясенең арту куркынычын бәяләгез: Еш яшен сугу булган урыннарда югарырак саклану дәрәҗәсен сайлагыз (мәсәлән, 1 һәм 2 төрләрнең комбинациясе).

• Җиһаз таләпләрен туры китерегез: Төгәл электрон җиһазлар өчен тизрәк җавап бирә торган SPDларны сайлагыз.

• Профессионаллар белән киңәшләшегез: Катлаулы системалар өчен (мәсәлән, гибрид электр белән тәэмин итү), саклау планын инженерга эшләү киңәш ителә.

Ⅲ. Йомгак

Керүдән саклаучылар - электр системаларының иминлеген тәэмин итү өчен мөһим җиһазлар. Даими яки үзгәрүчән ток кулланылышларында булсынмы, тиешле SPD сайлау һәм аны дөрес урнаштыру җиһазларның зыян күрү куркынычын сизелерлек киметергә мөмкин. Яңа энергия, электр транспорт чаралары һәм акыллы челтәрләр үсеше белән даими токтан саклаучыларга ихтыяҗ арта, ә үзгәрүчән токтан саклаучылар сәнәгать һәм көнкүреш электр энергиясенең нигезе булып кала. Фәнни сайлау һәм стандартлаштырылган урнаштыру аша керүдән саклаучылар электр системалары өчен ышанычлы "куркынычсызлык сакчылары"на әйләнәчәк.